Uitleg Algemene Voorwaarden

Er zijn twee soorten algemene voorwaarden.
Algemene inkoopvoorwaarden zijn de juridische voorwaarden waaronder een grote organisatie zaken doet met zijn leveranciers.
Algemene leveringsvoorwaarden zijn de voorwaarden waaronder een bedrijf producten of diensten levert aan zijn afnemers.

De partij die zijn algemene voorwaarden op een overeenkomst van toepassing wil verklaren, wordt de gebruiker van die algemene voorwaarden genoemd.

Algemene voorwaarden zijn alleen van toepassing, als de gebruiker ervan ze expliciet van toepassing heeft verklaard op de overeenkomst.

De gebruiker van algemene voorwaarden is bovendien verplicht zijn wederpartij een redelijke mogelijkheid te geven kennis te nemen van die algemene voorwaarden. Dit kan hij doen door de algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van een overeenkomst aan de wederpartij aan te bieden. Bijvoorbeeld als onderdeel van een offerte of als bijlage bij een concept contract.

Bij leveringsvoorwaarden is het vaak niet haalbaar om aan iedere klant een exemplaar van de algemene voorwaarden te overhandigen. De gebruiker van de algemene voorwaarden mag dan bij het sluiten van de overeenkomst volstaan met de mededeling dat zijn algemene voorwaarden bij hem ter inzage liggen dan wel dat ze gedeponeerd zijn bij de Kamer van Koophandel of de griffie van een gerecht en dat ze desgevraagd kosteloos zullen worden toegestuurd.

Heeft een bedrijf zijn algemene voorwaarden gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel, dan is het tegenwoordig mogelijk deze voorwaarden online te bekijken via de website van de Kamer van Koophandel, www.kvk.nl   Dit is echter niet kosteloos.

Als een overeenkomst langs elektronische weg tot stand komt, bijvoorbeeld via internet, is het toegestaan de algemene voorwaarden via de website bekend te maken of toe te mailen. Voorwaarde is dat de wederpartij de voorwaarden kan opslaan, zodat hij ze op een door hem gekozen moment kan nalezen.

Sommige overeenkomsten worden mondeling of telefonisch gesloten, waarna de opdrachtnemer de overeenkomst schriftelijk bevestigt. In die situaties is het toegestaan dat de opdrachtnemer in de opdrachtbevestiging zijn algemene voorwaarden van toepassing verklaart.

Battle of forms
Als twee professionele partijen zaken doen, kan het gebeuren dat beiden hun eigen algemene voorwaarden van toepassing verklaren. Anders dan in sommige andere landen, gelden in Nederland de algemene voorwaarden van de partij die ze als eerste van toepassing heeft verklaard. De wederpartij kan dit alleen voorkomen door zijn eigen algemene voorwaarden van toepassing te verklaren en tegelijkertijd de algemene voorwaarden van de andere partij uitdrukkelijk en onmiskenbaar af te wijzen.

Consumentenbescherming
Algemene voorwaarden mogen niet onredelijk bezwarend zijn voor de wederpartij. Is dat wel het geval, dat kan de wederpartij een beding in die voorwaarden “vernietigen”. Dat betekent dat hij verklaart dat dat beding in zijn geval onredelijk bezwaarlijk en dus niet geldig is. Voor een dergelijke verklaring heeft hij de rechter niet nodig.
Daarom noemt men dit een buitengerechtelijke verklaring.

Consumenten worden in de wet extra beschermd. Het burgerlijk wetboek bevat een “zwarte lijst” met bedingen die hoe dan ook onredelijk bezwarend zijn als ze worden ingeroepen tegen consumenten. Deze bedingen mogen dus geen deel uitmaken van algemene voorwaarden voor consumententransacties.

Het burgerlijk wetboek bevat ook een “grijze lijst”. De bedingen op deze lijst worden eveneens geacht onredelijk bezwarend te zijn in consumententransacties, tenzij de gebruiker van de algemene voorwaarden het tegendeel aantoont.
Verder kan een consument de vernietigingsgrond gebruiken dat hem niet een redelijke mogelijkheid is geboden om kennis te nemen van de algemene voorwaarden.

Bescherming voor bedrijven
Kleine bedrijfjes en andere kleine organisaties kunnen dezelfde vernietigingsgronden inroepen als consumenten.
Ze kunnen zich echter niet beroepen op de zwarte of de grijze lijst. Die zijn immers uitsluitend bedoeld voor consumenten. Wel is het feit dat een beding op een van die lijsten voorkomt, een aanwijzing dat het onredelijk bezwarend is.
Dit noemt men “de reflexwerking” van deze lijsten.

Grote organisaties kunnen geen gebruik maken van de genoemde vernietigingsgronden. Ze kunnen een beding in de algemene voorwaarden slechts aanvechten wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid. Daarvoor moeten ze aantonen dat een beroep op het omstreden beding in een concreet geval onredelijk is. Een dergelijk beroep wordt door de rechter niet snel gehonoreerd. Grote organisaties doen er daarom goed aan de algemene voorwaarden van een potentiële contractspartner goed te lezen voordat ze een overeenkomst ondertekenen waarop die voorwaarden van toepassing zijn verklaard.

Voorbeelden van grote organisaties zijn een coöperatie, een onderlinge waarborgmaatschappij, een NV, een BV met de verplichting zijn jaarrekening openbaar te maken en een organisatie waarbij meer dan 50 personen werken.

Onderhandelen over algemene voorwaarden
Als een concrete overeenkomst strijdig is met de algemene voorwaarden die daarop van toepassing zijn verklaard, gaat de overeenkomst in beginsel voor. Partijen hoeven elkaars algemene voorwaarden dus niet integraal te accepteren of af te wijzen. Er valt wel degelijk over te onderhandelen.